Tolerancje gwintów


Klasa tolerancji gwintownika Pole tolerancji gwintu wewnętrznego (nakrętki) Zastosowanie
ISO​ DIN​
ANSI
BS
ISO 1 4 H 3 B 4 H 5 H Pasowanie ciasne
ISO 2 6 H 2 B 4 G 5 G 6 H Pasowanie zwykłe
ISO 3 6 G 1 B 6 G 7 H 8 H Pasowanie luźne
-​ 7 G -​ 7 G 8 G
Pasowanie przestronne, do dalszej
obróbki lub nałożenia pokrycia

Klasa tolerancji gwintownika a pole tolerancji gwintu wewnętrznego (nakrętki)

Typowa tolerancja gwintownika to ISO 2 (6H), zapewniająca przeciętną jakość dopasowania śruby i nakrętki. Przy węższej tolerancji (ISO 1) uzyskujemy dokładne dopasowanie bez odstępu między powierzchniami bocznymi śruby i nakrętki. Przy szerszej tolerancji (ISO 3) uzyskujemy mniej dokładne dopasowanie z dużym odstępem. Jest to potrzebne w sytuacji, gdy nakrętka będzie pokrywana lub jeśli potrzebne jest pasowanie przestronne.

Asortyment gwintowników o tolerancjach 6H (ISO2) i 6G (ISO3) oraz 6G i 7G uzupełniają modele o tolerancjach pośrednich 6HX i 6GX. “X” oznacza tolerancję nieujętą w normie, dla gwintowników pracujących w materiałach wytrzymałych lub o wysokiej ścierności, np. żeliwie. Przy obróbce tych materiałów nie występują problemy z nadwymiarowością, dlatego w celu zwiększenia trwałości można stosować wyższe tolerancje. Szerokość pola tolerancji między (przykładowo) 6H i 6HX jest równa.

Gwintowygniataki mają zazwyczaj tolerancję 6HX lub 6GX.

Gwinty rurowe odpowiadają zazwyczaj następującym normom

  • Gwinty G: norma ISO 228-1. Jedna klasa tolerancji gwintownika dla gwintów wewnętrznych
  • Gwinty Rc i Rp: norma ISO 7-1
  • Gwinty NPT i NPSM: norma ANSI B1.20.1
  • Gwinty NPTF i NPSF: norma ANSI B1.20.3

Ustalanie tolerancji

Szerokość pola tolerancji gwintownika zaprojektowanego do wykonywania gwintu o określonym polu tolerancji jest znacznie mniejsza niż szerokość pola tolerancji gotowego gwintu.

Ustalenie tolerancji gwintownika jest potrzebne po to, by gwintownik wykonywał prawidłowy gwint od pierwszego zwoju. Gwintownik stopniowo zużywa się podczas pracy, aż staje się za mały, by wykonać gwint o właściwych parametrach (poniżej dolnej odchyłki pola tolerancji sprawdzianu przechodniego).

Najlepiej jest ustalić tolerancję gwintownika dla górnej części pola gwintu wewnętrznego; w takiej sytuacji, istnieje jednak znaczne ryzyko, że zostanie wykonany gwint nadwymiarowy (powyżej górnej odchyłki pola tolerancji sprawdzianu nieprzechodniego).

Dla materiałów, w których nie występuje problem z nadwymiarowością, ustalane są węższe tolerancje “X“. Tym samym, trwałość ulega zwiększeniu, jako że dopuszczalne jest większe zużycie gwintownika, zanim wykonywany gwint stanie się zbyt mały.

Tolerancje dla normy DIN

 

Klasy tolerancji gwintów
Zakresy tolerancji gwintowników
Tolerancje dla normy ANSI 

 

Klasy tolerancji gwintów
Zakresy tolerancji gwintowników