Een onbreekbare gitaar ontwerpen
Het verhaal van gitaarbouwer Andy Holt die Sandvik geholpen heeft bij het maken van de eerste onbreekbare gitaar ter wereld.
Voor gitaarbouwer Andy Holt is het maken van metalen gitaren niets nieuws. Maar toen Sandvik de eerste onbreekbare gitaar ter wereld wilde maken, moest de ontwerper uit het Verenigd Koninkrijk zijn hele arsenaal aan vaardigheden en al zijn verbeeldingskracht aanspreken. Het was een proces dat volgens hem soms aan “waanzin” grensde, maar het heeft uiteindelijk wel de grenzen opgerekt van wat er met gefreesd staal en ge-3D-print titaan gedaan kan worden. En het resultaat was een uniek instrument dat zelfs gitaarvirtuoos Yngwie Malmsteen niet kapot kreeg.
“Ik denk niet dat veel mensen ooit gezien hebben dat iets dergelijks op deze schaal uitgevoerd is”, aldus Holt tijdens een interview met Metalworking World over het ontwerpproces. “De manier waarop deze gitaar is gemaakt, was totaal nieuw, op het randje van wat mogelijk is.”
De video waarin Malmsteen de volledig metalen gitaar tijdens een rockconcert kapot probeert te slaan, is inmiddels al viral gegaan. Niet alleen de stevigheid van het instrument is echter opvallend. Het hele ontwerp is namelijk zo complex dat het nauwelijks te geloven is dat de gitaar compleet gemaakt is van roestvrij staal en titaan.

Drewman Guitars, het bedrijf van Holt, maakt normaal gesproken aluminium gitaren. Door een artikel in Metalworking World trok hij de aandacht van Sandvik. Toen hij echter de eerste keer door het Let’s Create-team van Sandvik voor het project werd benaderd, dacht hij aanvankelijk dat er sprake was van een of andere grappenmaker.
“We krijgen veel verzoeken van die tieners met slechts een paar euro op zak die een gitaar van 10.000 euro van ons willen”, aldus Holt. “Ik dacht dat dit er weer zo eentje was. Ik heb de e-mail dan ook verwijderd en ben weer verder overgegaan tot de orde van de dag.”
Sandvik maakte echter duidelijk dat het geen grap was. Het idee was om de deskundigheid van Holt in het ontwerpen van gitaren te combineren met de baanbrekende technologie en machines van Sandvik en zo een volledig metalen gitaar te maken die zelfs een uit alle macht proberende rockster met geen mogelijkheid kapot zou krijgen.

Holt zou de volledige support van Sandvik Machining Solutions – inclusief Sandvik Coromant – en de Additive Manufacturing-unit krijgen. Er was niet veel overtuigingskracht voor nodig om hem voor het idee warm te krijgen, hoewel hij wist dat er enkele grote uitdagingen overwonnen zouden moeten worden.
Holt: “Iedereen weet dat het zwakke punt van een gitaar de overgang van hals naar klankkast is. Ik moest dus een manier bedenken om deze zo te ontwerpen dat dit geen probleem zou zijn. Dat was echt de grootste uitdaging.”

De oplossing was een unieke constructie waarbij de hals en de fretboard uit één blok staal gefreesd en in een rechthoekige ‘naaf’ verlengd worden die het centrale deel van de klankkast van de gitaar vormde. Dit betekende de hals en de klankkast – gewoonlijk de kwetsbaarste verbindingsplek – niet aan elkaar bevestigd hoefden te worden.
Net toen Holt dacht dat hij de belangrijkste ontwerpproblemen opgelost had, moest hij helemaal opnieuw beginnen. Toen hij met het ontwerp begon, wist hij niet welke artiest de gitaar een poging ging wagen om de gitaar kapot te krijgen. En toen de Zweedse rocklegende Yngwie Malmsteen de uitdaging accepteerde, Holt moest hij het ontwerp aanpassen aan de specifieke eisen van de gitarist.
“We hadden al een concept toen we erachter kwamen dat Yngwie van de partij zou zijn”, herinnert Holt zich. “En dan begin je gewoon opnieuw. Ja toch? Want hij gaat niet op een instrument spelen dat niet alle onderdelen heeft waaraan hij gewend is.”

Dit betekende dat het ontwerp drie elementen in plaats van twee, drie volumeknoppen in plaats van twee en een fretboard kreeg die de unieke uithollingen heeft die passen bij de speelstijl van Malmsteen.
Een ander groot issue was het vinden van manieren om het gewicht zo laag mogelijk te houden, omdat het gebruikte hoogwaardige Zweedse staal veel zwaarder was dan het aluminium waar Holt gewoonlijk mee werkt. De ontwerper dook daarom diep in zijn computermodellen om te kijken op welke plekken hij er een of meer millimeter af kon schaven.
“Ik stuurde het team van Sandvik wekenlang elke dag nieuwe tekeningen in onze zoektocht naar dingen die we er af konden schaven om het gewicht te verlagen. Echt alles om de gitaar maar op te kunnen tillen”, aldus Holt.
De ‘naaf’ werd door Sandvik Coromant op een vijfassige draaimachine gemaakt van gerecycled roestvrij staal. Om de gitaar zo licht mogelijk te maken, maakte Sandvik tevens gebruik van een ILS (Isotropic Lightweight Structure) voor het binnendeel van de hals, geprezen als de wereldwijd lichtste en sterkste stalen constructie ooit. In totaal werden er meer dan 200 verschillende bewerkingen uitgevoerd, echter niet allemaal op dezelfde draaimachine.

“We pasten een methode toe waarbij we onbewerkt materiaal in de machine deden, waarna er een afgewerkte naaf of fretboard uit kwam. In totaal gebruikten we zo’n 140 kilo onbewerkt materiaal om een gitaarhals te maken die minder dan drie kilo weegt”, aldus Henrik Loikkanen, bewerkingsprocesontwikkelaar bij Sandvik Coromant.
Een ander belangrijk onderdeel van het verspaningsproces was de Coromant Tool Guide, een digitaal systeem dat gebruikmaakt van geavanceerde algoritmen om de juiste gereedschappen en instrumenten voor een bepaald proces te selecteren.
Loikkanen: “Je voert de juiste parameters in het systeem in, en het systeem komt automatisch met een voorstel voor de benodigde gereedschappen en de vereiste snijgegevens.”
Om het gewicht nog verder te verlagen, besloot het team de rest van de klankkast van ge-3D-print titaan te maken. Maar dat leverde weer nieuwe uitdagingen op, omdat de maximale afmetingen voor ge-3D-print titaan 400 bij 400 millimeter bedragen.
“De klankkasten van gitaren zijn veel groter”, aldus Holt. “We moesten daarom de afmetingen van het instrument terugbrengen, zodat het geprint kon worden en nog steeds geschikt was voor de onderdelen die gefreesd werden. En dat was een enorme uitdaging, want het betekende dat we niet alleen de positie van de volumeknoppen en de afmetingen van het instrument maar ook het gewicht en het evenwicht in het zwaartepunt moesten aanpassen.”

De klankkast van de gitaar werd vervolgens door de Additive Manufacturing-unit van Sandvik vervaardigd met behulp van enkele van de meest geavanceerde 3D-printers in Europa. Voor Holt was dit een geheel nieuwe ervaring en daarom ook ietwat zenuwslopend.
Holt: “Je doet titaanpoeder van enige duizenden euro’s in deze laser en hoopt dan dat er een gitaar uitkomt. Gelukkig werkte het. Dat was dus fantastisch.”
In totaal duurde het hele project ongeveer vier maanden vanaf het allereerste conceptidee tot het voltooide eindproduct. En dat was inclusief de paar dagen in Stockholm waarop met Malmsteen zelf het ontwerp en de materialen besproken werden.
“Hij was heel betrokken”, aldus Holt. “Erg aardig en beleefd en een echte professional. We kennen allemaal de verhalen over rocksterren met wie niet samen valt te werken, maar dat gold niet voor Yngwie. Een geweldige man.”
De productiefase zelf nam ongeveer een maand in beslag, wat opvallend kort is als je je bedenkt dat Sandvik nog nooit eerder een gitaar gemaakt had.
”Voor ons is de grootste winst van dit project de ongelooflijke synergie die we kunnen creëren wanneer onze verschillende divisies samenwerken”, aldus Loikkanen. “We bezitten op zoveel terreinen een uiterst brede deskundigheid waarmee nieuwe uitdagingen aangepakt kunnen worden.”
Lees meer
's Werelds eerste smash-proof gitaar
Sandvik bracht experts uit het hele bedrijf bij elkaar om aan te tonen hoe haar ingenieurs duurzame, geavanceerde technieken konden gebruiken om iets te maken dat zowel uiterst precies is als een verbazingwekkende levensduur heeft.