Onze zelfgebouwde slimme stad

Visies van de stad van de toekomst getuigen van een aardverschuiving. Zwevende auto’s, teleportatie van mensen, holografische schermen en smetteloze gebouwen van glas en staal behoren allemaal tot de toekomstvisies van het stadsleven in de 21^e eeuw. Daarnaast zijn er de visies van de industrie, waarin robots en automatisering het productiewerk overgenomen hebben dat ooit door de mens gedaan werd.

Tot dusver ziet de realiteit er toch nog wat anders uit. De grote trends en veranderingen gelden niet voor het individu maar voor hele steden. In plaats van dat technologie de manier verandert waarop wij met de wereld omgaan, verandert ze de manier waarop de wereld met ons omgaat. De afgelopen jaren hebben de opkomst van de slimme stad te zien gegeven, en Songdo in Zuid-Korea is wereldwijd een van de prominentste voorbeelden.

Songdo is uit het niets opgebouwd. In 2000 was het nog moerasland aan de waterkant van Incheon. Een paar jaar later was er met enkele miljoenen tonnen zand en beton en door enorme bouwinspanningen een hele stad opgetrokken. Van begin af aan was het de bedoeling dat het een slimme stad zou worden waarin het concept ‘slim’ in alle mogelijke facetten aanwezig zou zijn.

“Het indrukwekkendste aspect van de stad is hoogstwaarschijnlijk dat hij simpelweg bestaat”, aldus Colin Marshall, een essayist en presentator. “Niet alleen wisten de ontwikkelaars het geheel sneller op poten te zetten en tot leven te brengen dan de meeste belangrijke steden in het westen één enkel project tot een goed eind kunnen brengen, maar ze deden dat ook nog eens op een plek waar voorheen niet eens land was.”

Het misschien wel indrukwekkendste aspect van het project betreft duurzaamheid. Songdo heeft 106 LEED-gecertificeerde gebouwen (‘Leadership in Energy and Environmental Design’), wat betekent dat deze gebouwen uitzonderlijk efficiënt omgaan met ressources. Ze gebruiken minder water en hebben een enorm positieve invloed op de uitstoot van broeikasgassen. Daarnaast kunnen de inwoners eenvoudig hun eigen energieverbruik monitoren en kunnen alle nutsvoorzieningen thuis of op kantoor geregeld en geanalyseerd worden via één bedieningspaneel.

Een ander aspect dat erop wijst dat milieubewustzijn door de aderen van Songdo stroomt, is de hoeveelheid groene ruimte. De stad is gebouwd rond een centraal park. “Hierdoor is de betonnen jungle beter te accepteren”, aldus Maria Teresa Bilotta, een fotografe die Songdo bezoekt voor een project.

Nog een andere geweldige innovatie is het systeem van afvalverwijdering. Hoewel het wellicht niet echt glamoureus klinkt, is het effect van het systeem op zowel het milieu als de inwoners revolutionair. In plaats van dat mensen zelf hun afval in verschillende afvalstromen moeten scheiden, werkt dit systeem volledig automatisch nadat het afval weggegooid is. Het recyclet alles wat maar gerecycled kan worden, en voert het restant af naar een aparte locatie. Dit betekent dat er geen afvalophaaldagen gemist kunnen worden, geen avalbakken op straat staan en er geen verspilling is. Bovendien wordt het hele systeem beheerd door slechts zeven personen en komt er geen vuilniswagen aan te pas.

Sensoren en apparaten houden de stad veilig en efficiënt. Het verkeer wordt gemonitord, waarbij de verkeerslichten reageren op de verkeersstromen in plaats van op timers. Sensoren in de grond kunnen aardbevingen detecteren en inwoners waarschuwen. De politie kan wijken eenvoudig in de gaten houden en criminelen indien nodig aanhouden op basis van livebeelden. Lantaarnpalen kunnen zich aan de voetgangersstroom aanpassen, zodat ze voetpaden verlichten als het nodig is, en energie besparen als dat kan.

Niet alleen de stad zelf is ‘connected’, maar ook veel van de afzonderlijke huizen zijn dat. Cisco heeft een telepresentiesysteem ontwikkeld waarmee inwoners met elkaar kunnen communiceren, een videoyogales kunnen boeken of gewoon boodschappen kunnen doen.

Het is echter niet allemaal rozengeur en maneschijn, want de bevolking groeit niet zo snel als verwacht. Dit komt deels door de afstand tot de hoofdstad Seoul. Een toekomstige hogesnelheidslijn kan hier verandering in brengen, maar op dit moment bedraagt de reistijd tussen de twee steden meer dan een uur. Dit schrikt veel potentiële forenzen af. Het compleet nieuwe karakter van Songdo ondermijnt de voordelen van het stadsleven die de ontwikkelaars beloven”, aldus Marshall. “Alles straalt een snelle maar anorganische groei uit.” Dat is begrijpelijk, want de stad is in zeer korte tijd uit het niets verschenen. “Songdo heeft gewoon tijd nodig om een eigen identiteit te krijgen.”

De eerste tekenen hiervan beginnen echter reeds zichtbaar te worden. Hoewel het een toekomstvisie is, worden er al cultuurzaadjes gezaaid. Marshall: “Bij mijn bezoeken aan Songdo merk ik dat het wezenlijk Koreaanse aan de oppervlakte komt en doordringt in het internationale stadsbeeld: oude vrouwtjes die in het park gedroogde inktvis verkopen, de beelden in de fonteinen die eruitzien als kinderen die in het kanaal plassen, de vreemde Koreaans-Engelse reclame-uitingen.” Al deze aspecten dragen bij aan het eigen karakter van Songdo en geven de zuivere lijnen van glas en staal een eigen dimensie.

Tot dusver kan de stad – als experiment – een succes genoemd worden. Natuurlijk zijn er verbeteringen mogelijk en valt er nog genoeg te leren, maar als ‘proof of concept’ is het indrukwekkend. Marshall: “Het voelt beslist als een idee voor de stad van de toekomst.”
Af te wachten valt hoe steden en industrieën wereldwijd zullen reageren. In Songdo kan natuurlijk wel alles aangepast en afgestemd worden op welke behoefte dan ook: van een productieplant tot een themapark. Nu is het zaak de gegevens te analyseren, hieruit lering te trekken en deze slimme benadering toe te passen op een andere omgeving, zodat deze stappen naar de toekomst kan zetten. De toekomstige afwezigheid van de glamour van zwevende auto’s en teleportatie compenseert het met een wereld die slim, duurzaam en ongelooflijk efficiënt is.

Wat is een slimme stad?

Een slimme stad is een stedelijk gebied waar technologie ervoor zorgt dat alles in de stad zo soepel en efficiënt mogelijk verloopt en dat de stad 100% duurzaam is. Dit wordt allemaal ondersteund door big data en het internet der dingen. Steeds meer bestaande steden – kleine en grote – passen nieuwe technologieën toe om nieuwe slimme elementen te implementeren.

Het internationale zakendistrict van Songdo

De visie van Sandvik Coromant

De werkelijke invloed van slimme steden moet nog ontdekt worden, maar de manier waarop ze functioneren, kan beslist een inspiratie vormen voor verschillende industrieën en bedrijven. Het slimme is tenslotte niet de stad zelf, maar de technologie waarop de stad steunt. En de grootste drijfveer achter deze moderniseringen is het internet der dingen. We spraken met Jan Edvardsson, marktanalist bij Sandvik Coromant, over hoe de maakindustrie deze ontwikkelingen toe kan passen.

Edvardsson: “Beide hebben al vele overeenkomsten. Net als slimme steden en hun infrastructuur bekijkt ook de maakindustrie welke invloed het internet der dingen kan hebben op processen en hoe dingen werken.”

Volgens Edvardsson verandert het internet der dingen de wereld om ons heen, en in combinatie met big data kan het enorm krachtig zijn. Voor de productie betreft dit de toepassing van sensoren die gebruikers waardevolle gegevens verschaffen. Edvardsson: “Sensoren worden ook bij de productie gebruikt. Met CoroPlus kunnen we snijgereedschappen en machines monitoren en de gegevens streamen, verwerken en analyseren. We kunnen elk proces optimaliseren en de kosten op de lange termijn verlagen.”

“Daarnaast wordt het productieproces duurzamer”, vervolgt hij. “Door optimalisatie kun je de gebruiksduur van machines terugbrengen en waarborgen dat ze zo efficiënt mogelijk werken. Duurzaamheid is een van de aanjagers, en het internet der dingen is een van de belangrijkste factoren die dit mogelijk maken.”

Net als bij elke nieuwe technologie – met name bij gekoppelde apparatuur – is bedrijfszekerheid een hoofdprioriteit, want veiligheid is een absolute must. De infrastructuur van slimme steden mag niet gehackt kunnen worden, en hetzelfde geldt voor de maakindustrie.
Edvardsson: “De uitdagingen zijn hetzelfde, maar bij de maakindustrie is het van nog vitaler belang dat zekerheid een prioriteit is, want het heeft grote invloed op de veiligheid van de medewerkers. Het spreekt voor zich dat alle producten van Sandvik uitvoerig getest worden op zekerheid.”

We kunnen niet in de toekomst kijken, maar het is duidelijk dat, net zoals slimme steden de toekomst lijken te hebben, de technologie waarop ze berusten, onze werkwijzen zullen veranderen.